2025 жылғы 22 тамыздағы Өнеркәсіп және құрылыс министрінің бұйрығымен ҚР Қорғаныс күштерінің қажеттіліктері үшін қолданылатын әскери ұлттық стандарттарды әзірлеу, бекіту, тіркеу, өзгерту, жою және қолданысқа енгізу ережелеріне өзгерістер енгізілді, деп хабарлайды Zakon.kz.

Жаңа жүйеге сәйкес әскери ұлттық стандарттар келесі топтарға бөлінеді:

  • негізгі (основополагающие) әскери ұлттық стандарттар;
  • өнімдерге, процестерге, қызметтерге және оларды бақылау әдістеріне қатысты стандарттар;
  • терминологияға арналған стандарттар;
  • қару-жарақ пен әскери техника түрлеріне қатысты жалпы техникалық талаптар стандарттары.

Көрсетілген жоспарға құжаттар нысандарын белгілеуді қоса алғанда, әскери стандарттау жөніндегі жұмыстар жоспарын әзірлеу, келісу, бекіту, өзгерістер (толықтырулар) енгізу негіз қалайтын ҚР Ә СТ 1.1 әскери стандартымен айқындалады.

Сондай-ақ, әскери ұлттық стандарттарды әзірлеу және қайта қарау келесі кезеңдерді қамтитыны нақтыланды:

  • әскери ұлттық стандарт жобасын және оған түсіндірме жазбаны әзірлеу, оны әскери стандарттау субъектілерінің қарауына жолдау;
  • әскери стандарттау субъектілерінен алынған ескертулер мен ұсыныстарды ескере отырып, әскери ұлттық стандарт жобасын пысықтау;

Әскери ұлттық стандарттарды әзірлеу, келісу, құру, ресімдеу, мазмұндау, жазу рәсімдері негіз қалайтын ҚР Ә СТ 1.2 және ҚР Ә СТ 1.5 әскери стандарттарымен белгіленеді.

Әскери ұлттық стандарттарды құпияландыру үшін олардың уәкілетті органда қолданылып жүрген құпияландыруға жататын мәліметтер тізбесіне сәйкестігі негіз болып табылады.

Әскери ұлттық стандарт жобасын әзірлеуші әскери стандарттау объектісіне байланысты әзірлемеге тапсырыс берушіге және әскери стандарттау субъектісіне келісуге жолдайды.

Әскери ұлттық стандарттың жобасын келісу мерзімі олардың әскери стандарттау субъектілерінде тіркелген кезден бастап жиырма жұмыс күнінен аспайды.

Келісу қорытындылары бойынша әскери ұлттық стандарт жобасын әзірлеуші әскери стандарттау субъектілерінен әскери ұлттық стандарт жобасының екінші редакциясынан қабылданған және қабылданбаған ескертулері мен ұсыныстарын енгізе отырып, пікірлерді жинақтауды және дайындауды жүзеге асырады.

Әскери стандарттау субъектілерінің ескертулерімен және ұсыныстарымен келіспеген жағдайда қабылдамау себептерімен дәлелді негіздеме келтіріледі.

Әскери ұлттық стандарт жобасының екінші редакциясы пікір жинақтаумен бірге әскери стандарттау субъектілеріне қайта келісуге жолданады.

Әскери ұлттық стандартты қайта келісу мерзімі ол әскери стандартизация субъектілеріне түскен күннен бастап он жұмыс күнін құрайды.

Әскери стандарттың жобасын немесе жекелеген ережелердің (тармақтардың) мазмұнын келісу және қарау барысында консенсусқа қол жеткізілмеген жағдайда, әзірлеушінің бастамасы бойынша әскери стандарттың жобасы талқылау және шешім қабылдау үшін уәкілетті органға енгізіледі.

Уәкілетті орган әзірлеушіні, келіспеушіліктері бар келісуші тараптарды тарта отырып, оған қатысты консенсусқа қол жеткізілмеген әскери стандарт жобасына ұсыныстар мен ескертулерді талқылауды ұйымдастырады және ол келіп түскен сәттен бастап он жұмыс күнінен аспайтын мерзімде шешім қабылдайды.

Әзірлеуші әскери стандарт жобасын талқылау және шешімдер қабылдау нәтижелері бойынша қабылданған және қабылданбаған ескертулер мен ұсыныстарды әскери стандарт жобасы жөніндегі пікір жинақтауына енгізеді.

Әскери ұлттық стандартты әзірлеуші алынған ескертулерді және (немесе) ұсыныстарды ескере отырып, стандарт ісін қағаз және (немесе) электрондық жеткізгіште қалыптастырады, ол:

  • әскери ұлттық стандарт жобасын (алғашқы, екінші және соңғы редакция);
  • түсіндірме жазбаны;
  • пікірлерді жинақтауды;
  • әскери ұлттық стандарт жобасын келісуге шығыс хаттардың көшірмелерін;
  • әскери ұлттық стандарт жобасын келісуді растайтын құжаттардың көшірмелерін;
  • әскери ұлттық стандартты әзірлеуге техникалық тапсырмаларды (техникалық ерекшеліктерді) және техникалық-экономикалық негіздеме көшірмелерін (мемлекеттік органдар әзірлейтін әскери стандарттау жөніндегі құжаттарды қоспағанда);
  • ережелері әскери ұлттық стандарт жобасымен үйлестірілген (бар болған кезде) шетел мемлекетінің әскери мақсаттағы өнімін стандарттау жөніндегі нормативтік құжатты қамтиды.

Әзірлеуші ресімделген әскери ұлттық стандарт ісін уәкілетті органға сараптамаға жолдайды.

Бұйрық 2025 жылғы 8 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі.